Başarılı Anneler


 Aşağıdaki yazı uzun zaman önce bir arkadaşımdan mail olarak gelmişti. Sizinle de paylaşmak istedim....
 

Sevgiler
 
 
Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalı Başkanı & Aile Terapisti Prof. Dr. Emine Zinnur Kılıç, günümüzde annelerin başarılı olma adına anne-çocuk ilişkisinin sıcaklığını yaşamadığını belirterek “Annelik duygusu yaşamın belki de en doyum verici duygularından birisidir. “Başarılı anne” olma çabası, bu duyguyu bozduğunda; hem anneler hem çocuklar kaybeder. Şunu unutmamak gerekir ki; en başarılı, en mutlu ya da en güvenli, en sağlıklı erişkinler genellikle en başarılı annelerin çocukları değildir” diyor.

Annelik bize öğretildiği gibi doğuştan mı gelir yoksa öğrenilen bir rol müdür?

Annelik rolü kültürden kültüre farklılıklar gösteren bir roldür. Genellikle bu rolün nasıl oynanacağı annenin kendi annesiyle ilişkisi ve içinde yaşadığı toplumun annelere nasıl bir rol verdiği gibi etkenlerle şekillenir. Ama hiçbir toplumda değişmeyen bir şey vardır ki o da anne ve bebek arasında kurulan özel bağdır. Bebeğin doğduğu günden itibaren anne ile arasında kurulan ilişki, özel bir ilişkidir. Bebekler, dünyaya, sanki kendilerine bakan anneyi büyüleyecek bir donanımla gelirler. Bu öyle bir büyüdür ki; anne, bebeği her ağladığında, onun gereksinimlerini gidermek için kendini zorunlu hissedecektir. İşte insan yavrusunun bu özel yeteneği sayesinde anne ve bebek arasında gelişen bağlanma ilişkisi; bebeğin korunmasını, bakılmasını, gereksinimlerinin giderilmesini ve hayatta kalmasını sağlar. Annenin bebeğin gereksinimlerine duyarlılığı, kısmen doğum sonu annede oluşan hormonal değişiklikler sayesinde olur ama kısmen de bebeğin bu özel yeteneği ile yaratılır. Bebeğe bakım veren kişi mutlaka anne olmayabilir. Kim olursa olsun bir süre düzenli biçimde bir bebekle ilişki kurduğunda aynı büyünün etkisi altında kalacaktır. Bebeğe bağlanan annesi ya da bakımını üstlenen kişi, ona hayran olacak, onu memnun etmek için, rahat ettirmek için adeta çırpınacaktır. Böylece de annelik rolüne ilişkin ilk adımlar atılmış olur. Annenin bebeğe verdiği değer; onun gereksinimlerine karşı duyarlılığı; bebeğine baktığında gözlerinin parlaması; bebeğin kendisini değerli ve güvende hissetmesini sağlar ve böylece bebek, annesi ile ilişkisi yoluyla, kendisi ve yaşadığı dünya ile ilgili ilk bilgilerini oluşturur.

Anne olmak görünürde bu kadar basit bir roldür; insan yavrusuna bakmak, beslemek, sevmek, sıcak tutmak, korumak... Ancak pratik uygulamada annenin bütün varlığını ve düşüncesini kaplar. Anneler bebekleriyle ilgili hayaller kurar, onun geleceğine ilişkin planlar yapmaya başlarlar. Anne daha çok şey bildikçe daha çok ayrıntı ile uğraşmaya başlar. Anne sütü mü verecek, mama mı verecek, yanında mı yatıracak ayrı mı yatıracak? En doğru anneliği nasıl yapacağına ilişkin sorular annenin zihnini işgal eder. Günümüzde annelik rolü bu nedenle giderek karmaşıklaşmıştır. Hele de son yüzyılda erişkinlerin, “kendi davranışlarının kökenini geçmişte, çocukluklarında arama” ve bu yaklaşımın yanlış bir uzantısı olarak da “geriye dönüp de başlarına gelen her sorundan dolayı annelerini suçlama” eğilimleri ortaya çıktığından beri çoğu anne, çocuğunun geleceğinin bütün yükünü ilk andan itibaren omuzlarında hissetmeye başlamaktadır.

Günümüzde anneler eskiye göre daha plan, program ve proje dahilinde çocuk yetiştiriyor. Yeni annelerle eski anneleri kıyaslar mısınız?

Günümüzde anneler yoğun bir bilimsel bombardıman altındalar. “Çocuğun neyle beslendiği ya da beslenmediği onun ilerde kalp hastası ya da şeker hastası olmasına neden olabilir; hangi ek besinleri aldığı ileride obez olup olmamasını belirler; belli vitaminleri almazsa boyu yeterince uzamayacaktır” vs. gibi, bazıları çok da doğru olmayan ham bilimsel veriler annelere her gün medya aracılığıyla ulaşıyor. Beslenme konusunda uzayıp giden bu listeye giderek zekasının nasıl daha iyi gelişeceği listesi de eklendi. Anneler çocuklarının zekası gelişsin diye hamileliklerinden itibaren belli müzikleri çocuklarına dinletmeye; oturabildiğinden itibaren çocuklarını zeka geliştirdiği iddia edilen TV programlarının karşısına koymaya; mutlaka belli oyuncaklarla oynamasını sağlamaya uğraşmaktalar. Annelik üzerinde tüketim toplumunun baskısı giderek artmakta....  

Bu yaklaşım tarzı çerçevesinde, “annenin çocuğa nasıl davranması gerektiği” konusunda da oldukça sığ bir bilgi bombardıman söz konusudur. Annelere birbiriyle çelişen birçok mesaj bir anda verilmektedir. Bu mesajlar “çocuğunu taşırken yüzü kendine mi baksın, dışarıya mı baksın?” gibi günlük yaşamın küçük ayrıntılarından tutun da; “çocuğun davranışına sınır koyarsanız özgür bir birey olamaz, kendi hakkını savunamaz” türü tehditler içeren uyarılara kadar anne çocuk ilişkisinin birçok alanını kapsamaktadır. Bu bombardıman altında bazı anneler, çocukları iyi yabancı dil öğrensin diye, daha kendi dilini konuşmadan yabancı dil öğretme çabası içine girmekte; tuvalet eğitiminden önce müzik eğitimine başlamaktadırlar. Annenin eğitim düzeyi yükseldikçe çocuğun geleceği için yapılması gereken şeyler listesi giderek kabarmaktadır. Bütün bu uyarılar sonucunda, bazı anneler, “Çocuklarının ilerde ne olup ne olmayacağının yalnızca kendi kontrollerinde” olduğu zannına kapıldılar ve bir gün bir şeyleri eksik ya da yanlış yapmış olmaktan dolayı çocukları tarafından suçlanmaktan da fena halde korkuyorlar...

Çocuklar günümüzün hızlı, karmaşık ve kalabalık şehirlerinde yetişirken anneleri ile ilişkileri de bu yaşam tarzından etkileniyor mu? Daha sıcak bir ilişki için önerileriniz var mı?

Bütün bu baskıların sonucunda, daha çok da şehirde yaşayan anneler sanki çocuklarıyla ilişkilerindeki her anı puanlayan bir dış sistem varmış gibi hissetmeye başladılar. Çalışan anneler, çocuğuna yeterince zaman ayırmadığının suçluluğuyla; görev icabı çocuğa ayırdığı zamanları, “çocuk zeka gelişimi için oynaması gerekli olan bütün oyunları oynadı mı oynamadı mı?” diye hesaplayarak geçirir hale geldiler. “Doğru çocuk yetiştirme denetim sistemi” sanki onların ne kadar iyi anne oldukları ve çocuklarının gelecekte ne kadar başarılı, güvenli, sağlıklı olacağına dair her an onları denetlemekte ve puan vermekte gibi hissediyorlar. Bu derece çocuğun geleceğine odaklanmış bir bakış açısı ise şimdiki zamanın kaçmasına; anne çocuk ilişkisinin çok önemli bir boyutu olan duygusal ilişki boyutunun unutulmasına neden oluyor. Anne çocuk ilişkisinin kendiliğindenliği ve doğallığı bozuluyor. Anneler hata yapma ya da eksik yapma kaygısından çocuklarıyla ilişkilerinin keyfini çıkaramaz hale geldiler. Annelik artık “doğru çocuk yetiştirme” konusunda binlerce ayrıntı bilmeyi ve uygulamayı gerektiren tam gün çalışmayı gerektiren bir iş haline gelmiş; ilişkinin rahatlığı bozulmuş; ilişkiler gerginleşmiş durumda...

Oysa anne çocuk ilişkisinin en önemli yönü ilişkideki güven hissi, şefkat, paylaşım, birlikte olmaktan mutlu olma ve her şeye karşın karşılıklı kabullenilme duygusudur. Anneler gergin olup, çocuklar da annelerinin beklentilerine yanıt verememe kaygısı yaşamaya başladıklarında bu duygu kaybolur. Annelik duygusu yaşamın belki de en doyum verici duygularından birisidir ve “başarılı anne” olma çabası, bu duyguyu bozduğunda; hem anneler hem çocuklar kaybeder. Şunu unutmamak gerekir ki; en başarılı, en mutlu ya da en güvenli, en sağlıklı erişkinler genellikle en başarılı annelerin çocukları değildir!

14 yorum:

Ömer Tuna dedi ki...

Süper haftalardır süren beynimdeki karmaşadan sonra bu yazı ilaç gibi geldi. İzninle bu yazıya link vermek istiyorum. teşekkürler.

yerdenuzak dedi ki...

Teşekkürler paylaşım için;)

neselihaller dedi ki...

Ömer Tuna, tabii ki arkadaşım, elbette link verebilirsin

Yerden Uzak: Rica ederim, benim için zevkti

AsLI dedi ki...

ben de cok te$ekür ederim.
Oluruna birakilmali bazi seyler dimi.
icgüdüler bir kenara atilmamali

İkiz Annesi dedi ki...

Çok doğru bir yazı.En güzeli benim her zaman savunduğum gibi iç güdülerimize güvenerek büyütmek.Elbet hepimiz çocuklarımızın iyiliğini istiyoruz ama onları denek gibi kullanmamak gerek.
Çok sağol canım paylaştığın için:)

Zeugma dedi ki...

Eski yöntemlerden de kullanmalı derim ben.
Anneanne-babaannelerin önerilerini göz ardı etmeden, günümüzdeki tarzlarla birleştirip aritmetik ortalama alınarak uygulanmalı.
Bu arada çocuğun yapısı da etken, annelik içgüdüsü ise hepsinin üstünde :)
Sevgiler..

Zeugma dedi ki...

Yorum ayarlarından pop-up seçeneğini işaretlemen gibi bir öneri getiriyorum.
Çok zor gönderdim yine üstteki yorumumu..

neselihaller dedi ki...

Zeugma'cığım, işaretledim canım...bir denesene, daha kolay olmuş mu?

Zeugma dedi ki...

Evet, budur!
Şimdi son derece rahat.
Güle güle kullan canım :)

Adsız dedi ki...

Ηi Ι am so thгilled I fοunԁ youг webpagе, I reаlly
found you by aссidеnt, whіle Ι
was browsing on Google for ѕomething else, Anyhoω I am heгe now anԁ would just like
to say thanks for a rеmаrkable ρоst and a all
round enјoyаble blog (I also love the themе/design), I don’t havе time to
read thгough it аll at the mіnute but I havе
bοoκmаrked it and alѕo aԁded in youг RSS feeds, so when I have timе I will be back to
read a lot more, Pleаse do keеp up thе fantastic jo.



Feel free to surf tо my blоg post; www.mmorpg.com
Here is my web page : sports betting sites

Adsız dedi ki...

Woah! I'm really enjoying the template/theme of this blog. It's simple, yet effective.
A lot of times it's hard to get that "perfect balance" between user friendliness and visual appeal. I must say you've done a excellent job with
this. In addition, the blog loads extremely fast for me on Safari.
Exceptional Blog!
My site ; betting produce

Adsız dedi ki...

Incrеdiblе points. Sοund arguments.
Keep uр the amаzing effort.

my weblog http://getfitowasso.com/
Also visit my web site - tower defense games

Adsız dedi ki...

Heу therе would you mind sharing which
blog platfοrm you're using? I'm рlanning
to ѕtart my own blοg in the near futuгe but I'm having a hard time selecting between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal. The reason I ask is because your layout seems different then most blogs and I'm looking for somеthing cоmpletelу unique.
P.S Αpologiеѕ foг getting off-topic but
I had to аѕκ!

Feel fгeе to visit my blog :: seopressor version5

Adsız dedi ki...

Нeya i am for the first time here. I fοund this boaгԁ and
I find It reallу usеful & it helped me
out a lot. I hope to give sоmethіng back and help others likе you aіded me.


my wеbsite :: SEOPressor V5
my page :: http://www.youtube.com